"Als je ergens niet bent, ben je óf te vroeg, óf te laat."

Wijlen Johan Cruijff (r.i.p.)

maandag 19 januari 2026

De Baardman

 

Baardman

De winterperiode is uitermate geschikt om een aantal vogelsoorten "makkelijk" te fotograferen.
Eén daarvan is de Baardman.
In de zomerperiode verblijven ze meestal onderin het riet, waar ze op insecten jagen.
In de winterperiode foerageren ze echter op de rietpluimen waar ze de zaadjes uithalen.
Indien er dan niet zoveel wind is, zodat het riet niet heel erg heen en weer gaat,
kun je de Baardmannen mooi fotograferen.

Dan moet je ze natuurlijk alleen wel even weten te vinden.

Nou kun je helemaal naar de Marker Wadden gaan, maar er zijn veel meer
plekken waar de Baardmannetjes te zien zijn.
Allereerst heb je wat uitgestrekte rietvelden nodig en ten tweede
een paar goed werkende oren.
Baardmannetjes vind je, net als bv de IJsvogel en de Zwarte en Groene Specht,
het beste op je gehoor.
Dit zijn van die soorten die je meestal eerst hoort en dan pas ziet.

Baardmannetjes maken een rinkelend geluid en laten zich meestal goed horen
wanneer ze in groepjes rondvliegen.

De foto's in dit blog zijn op twee verschillende dagen geschoten en
 op twee verschillende tijdstippen op 1 van die dagen.

Baardman

Op een mooie zondagmiddag kreeg ik opeens het idee om op zoek te gaan naar Baardmannetjes.
In de polders net ten noorden van de ringweg A10 zijn een aantal plekken,
waar behoorlijk uitgestrekte rietvelden staan.
In het voorjaar en zomer is dit het gebied van Blauwborsten, Rietgorzen, Rietzangers
en Bruine Kiekendieven, maar in de winter is de kans groot
dat je er Baardmannetjes kunt fotograferen.
Van de 4 meest kansrijke plekken heeft er 1 de voorkeur bij mij.
Het grootste voordeel van die plek is dat je er behoorlijk vrij kunt rondlopen
en dat je daardoor mooiere achtergronden kunt creëren.

Omdat het zo'n groot gebied is, ben ik lang op zoek naar de Baardmannetjes.
Net als ik het op wil geven hoor ik in de verte het geping van Baardmannetjes.
Onmiskenbaar dat geluid wanneer je het éénmaal hebt gehoord.

Ik loop op het geluid af en van behoorlijke afstand maak ik de eerste foto's.
Een mannelijke Baardman mooi in zijn omgeving.
Eigenlijk was het een verkenningstochtje om te zien of
ze in dat gebied aanwezig waren, maar als je er toch bent,
maak je ook direct gebruik van de mogelijkheden.

Baardman (mannelijk)

Het grote voordeel van dit gebied is, dat de vele rietvelden gescheiden zijn
door paden of door sloten. De truc is om juist aan de randen te gaan staan
van het rietveld waar je de Baardmannen hebt gehoord.

Baardman (vrouwelijk)

Dan gaat de factor geluk ook meespelen, want dan moet er natuurlijk
wel een vogel net op een rietstengel gaan zitten, die dan een beetje naar buiten doorbuigt.
Wanneer je dan in het verlengde staat, krijg je een mooie vrije achtergrond.

Het lukt niet aldoor, maar als het wel lukt is het wel een YES-momentje.

Baardman (mannelijk)

Het voordeel van Baardmannetjes is dat ze veel rondvliegen binnen hun territorium.
Ze komen dus met enige regelmaat terug op dezelfde plekken.
Dat ze veel rondvliegen is ook direct een nadeel,
want ze blijven nooit heel lang op 1 plek.

Ik hobbel er vaak wel een beetje achteraan,
want ze vliegen meestal korte stukjes naar hun volgende foerageerplek.
Pas wanneer ze echt hoog wegvliegen wordt het geduldig
afwachten totdat ze terugkeren.

En dat laatste gebeurt heel vaak, maar kan even duren.

Baardman

Maar deze middag heb ik geluk, want het groepje blijft eigenlijk
constant wel in de buurt. Ze vliegen af en toe van het ene rietveldje 
naar het andere en dan moet ik weer even zoeken bij welke
rand van het rietveld ik mij op kan stellen.

Baardman

Hoewel ze regelmatig middenin het rietveld zitten,
komt er af en toe toch eentje naar de buitenkant.
Dan is het hopen dat de vogel op die ene vrije rietstengel gaat zitten.

Baardman

Het voordeel van dit grote gebied met rietvelden is dus dat het diverse
kleinere velden zijn en gescheiden door paden of sloten.
Wanneer het groepje in een bepaald veld is neergestreken en
dan voor mij net aan de verkeerde kant van dat veld foerageert,
is het maar een klein stukje lopen om ze weer in het zicht te krijgen.

Baardman

Mijn ervaring is ook dat je Baardmannen behoorlijk makkelijk kunt benaderen.
Ze zijn vaak alles behalve schuw en je hoeft dan ook niet op
je tenen te lopen om ze niet te verjagen.

Baardman

Baardman

Baardman

Wat begon als een verkenningstochtje is een heus fotografie-tripje geworden.
Niet iets waar ik rekening mee had gehouden, want er moet ook nog gewerkt worden.
Dus na iets meer dan anderhalf uur maar weer naar huis.
Wanneer ik 's avonds de foto's bekijk op de laptop ben ik
zeer tevreden met de opbrengst.
Maar ik zie ook dat het totaalplaatje een stuk beter kan en
dan zeker qua achtergrond.
Ook het licht in de foto's is niet helemaal naar mijn zin.

Vijf dagen later is het wederom mooi weer met weinig wind.
Ideaal weer om Baardmannen te fotograferen.
Tijdens mijn verkenningstochtje had ik een paar plekjes
gezien, die een mooiere achtergrond kunnen opleveren.

Baardmannen

Op een aantal plekken kun je op een pad staan en dan de zijkant van het rietveld zien,
terwijl iets verder in de achtergrond een ander rietveld te zien is.
Met het juiste licht krijg je dan een gouden achtergrond.

Maar eerst moeten natuurlijk wel de Baardmannen gevonden worden.
Na een half uurtje rondwandelen hoor ik in de verte zachtjes het gerinkel van de vogels.

Het groepje zit op een plek waar ik met moeite ietsje dichterbij kan komen en 
dus is het geduld hebben en afwachten.
Ze verplaatsen zich van mij af en verder het rietveld in.
Na een minuut of 10 zie ik het groepje opvliegen en
ik probeer ze te volgen om te zien waar ze landen.

Baardman (vrouw)

Omdat ze voor de zon langs gevlogen zijn, kon ik ze niet helemaal volgen.
Maar ik had wel een idee waar ze ongeveer geland zouden kunnen zijn.
Snel die kant op en goed luisteren.
Al snel wist ik waar ze zaten en heb ik mij opgesteld aan de zijkant van het rietveld
met in de achtergrond een ander rietveld.
En dan is het geduld hebben.
Het wordt spannend wanneer het geluid langzaam maar zeker dichterbij komt.
Komen ze op de plek waar ik hoop dat ze gaan komen?

Dan buigt er opeens een rietstengel naar de buitenkant van het rietveld
en zie ik een vrouwelijke Baardman.
Dat is 1.

Baardman

Het vrouwtje vliegt weg en zoekt het in het naast gelegen rietveld en
ook nog eens ergens in het midden.
Die zie ik voorlopig niet terug.
Maar dan buigt er een andere rietstengel naar buiten en
zie ik het doel van mij tripje zitten.
Het prachtig gekleurde mannetje.

Het is een klein beetje bewolkt en op dat moment komt de zon tevoorschijn.

Baardman

Baardman

Ietsje verder buigt een tweede rietstengel naar buiten en deze buigt heel ver door.
Er hangt een vrouwtje aan en ik kan de lens net langs het mannetje richten,
zodat ik het vrouwtje mooi in beeld krijg.

Baardman

Het mannetje geeft aan welke kant het groepje op gaat en
een paar tellen later, zie ik de groep de richting opvliegen waar
het eerste vrouwtje naartoe ging.

Ik hobbel ook die richting op en net wanneer ik op een gunstige plek
mijn statief neer willen zetten, gaat de groep er weer vandoor.
Deze keer vliegen ze wat verder weg en lijkt het dat ze richting 
het startpunt van hun rondje gaan.

Baardman

Het levert net weer iets andere foto's op.

Baardman

Baardman

Dan besluit het groepje om naar een geheel andere plek te gaan en
de groep vliegt hoog op en gaat er vandoor.
Ik besluit naar huis te gaan, want ik heb geen idee
waar de Baardmannetjes naartoe gaan.

In de middag slaat het weer om en neemt de bewolking behoorlijk toe.
Zonder direct zonlicht zien de rietvelden er altijd meer winters uit.
Dus pak ik de camera maar weer op en stap weer in de auto.

Wanneer ik aankom bij de rietvelden is de aanblik compleet anders.
De pluimen lijken wel besneeuwd en zien er veel lichter uit.
De gouden gloed is vervangen door een koudere aanblik.
Net of de witbalans verschoven is van warm naar koud.

Eerst weer hetzelfde ritueel, namelijk zoeken waar de Baardmannen zich ophouden.
Hopelijk zijn ze teruggekeerd in dit gebiedje,
want het is te laat om ook nog andere gebiedjes te bezoeken.

Al snel hoor ik ze en deze keer ga ik niet voor een standpunt 
aan de zijkant van een rietveld, maar zoek ik een punt
waarbij ik in het rietveld kijk.
Ik heb namelijk het idee dat ik dan een meer winters effect in de foto krijg.

Baardman

Dezelfde witbalans als tijdens de eerdere sessie van die dag,
de ISO-waarde ietsje hoger en iets meer overbelichting leverde
bovenstaand beeld op.

Zonder het directe zonlicht hebben de rietpluimen nu een meer
donsachtig aangezicht en heeft het riet niet meer die gouden gloed over zich.
Het geeft een koel beeld en een winters gevoel.

Baardman

Twee mannetje foerageren op de rietpluimen waar ik vrij zicht op heb.
De vrouwtjes blijven helaas iets verder weg, want die had ik
ook heel graag in deze omstandigheden willen fotograferen.

Baardman

Af en toe een stapje naar achteren of een beetje naar links of rechts.
Het blijft zoeken naar een vrij uitzicht op de Baardmannen.

Uren kan ik mij vermaken met deze soort, want als je ze eenmaal
gevonden hebt, kun je er met een beetje geluk langere tijd van genieten.

Baardman

Wanneer je zelf rustig blijft staan en alleen af en toe een beetje
van standpunt verandert, zullen de Baardmannen niet verstoord raken.
In principe zijn ze totaal niet schuw, maar houden ze je wel heel goed in de gaten.

Baardman

Baardman

Om 16:30 uur begint het licht zodanig af te nemen,
dat de sluitertijden te lang worden.
Het teken om richting huis te gaan en de oogst te bekijken.
Een oogst waar ik zeer tevreden mee ben en vooral met
de foto's van de laatste sessie.
Heerlijk genoten van de Baardmannen en blij met de opbrengst.

In een volgend blog wat winterse plaatjes.
Helaas niet met dikke pakken sneeuw, want
toen riep de plicht.
Maar dus wel wat winterse omstandigheden met oa deze:

Eekhoorn op het ijs

Tot de volgende keer,
René

donderdag 8 januari 2026

Verbazingwekkende soorten bij de Valk in Lunteren

 

Dwergmuis

In mijn vorige blog liet ik alle Uilen zien,
die gefotografeerd kunnen worden bij de Valk Roofvogels.
In dit bericht komen de Roofvogels aan bod,
maar ook diverse andere soorten vogels en dieren.

Het is verbazingwekkend welke soorten hier vliegend
gefotografeerd kunnen worden
Allereerst dat het mogelijk is om bv een Bijeneter te trainen
en hem dan ook vrijuit te laten vliegen,
zonder dat de vogel er vandoor gaat

Rosse Woelmuizen

Toen ik in Januari 2024 een bezoekje bracht aan de Valk,
waren daar opeens een paar Rosse Woelmuisjes.
Die had ik er nog niet eerder gezien en dat maakt ieder bezoek
altijd weer anders dan de vorige keren.

Een aantal soorten komen meestal standaard op de setting,
maar voor de rest kan het echt van alles zijn.
Wil je graag een bepaalde soort zien,
dan moet je dit gewoon even vragen.
Soms kan het niet omdat een vogel in de rui is of
op dat moment op de eieren zit.

In principe komen er zo'n 12-14  vogels op de setting
gedurende de drie uur durende sessie.
Inclusief koffie en thee is het de prijs meer dan waard.

Dwergmuis

Een ander leuk extraatje is dat je zelf eventueel een attribuut
mee mag nemen. Laatst zag ik een foto van de Dwergmuis
op een Tulp, die door iemand was meegebracht.
Het moet natuurlijk niet te gek worden,
maar een mooie tak of iets dergelijks is altijd mogelijk.

Laat ik beginnen met de niet-Roofvogels.

Bijeneter

Vanaf het moment dat er een Bijeneter te fotograferen was,
werd dit een enorme publiekstrekker.
Hoe krijg je het voor elkaar om een Bijeneter zodanig te trainen,
dat hij vrijuit rond kan vliegen, maar er niet vandoor gaat?

En hem dan ook nog mooi van punt a naar punt b te laten vliegen,
zodat iedereen kans heeft om een vluchtfoto te maken.

Bijeneter

Het is ook niet zo dat de vogel zijn natuurlijke gedrag verloren heeft.
Je ziet de Bijeneter constant zoeken naar levende prooien en
af en toe ook gewoon opeens opvliegen om een wesp te grijpen.

Eén van de dagen dat ik er was, liet Gerard de Bijeneter een bad nemen 
in de plas en dat bleek niet zo'n goede zet.
Zeiknat ging de Bijeneter er vandoor om ergens ver weg in
een boom op te drogen.
Best wel een beetje paniekerig (want een loslopende kat kan die Bijeneter te grazen nemen)
is Gerard bijna een uur bezig geweest om de vogel terug te vinden.
Tsjonge, wat was hij opgelucht toen hij met de Bijeneter terug kwam.

Want het kan soms ook fout gaan met een kleinere vogel.

Klapekster

Weer zo'n soort waarvan je je afvraagt, hoe het mogelijk is om deze te trainen.
Deze foto's van de Klapekster zijn gemaakt in september 2024 en
dit is het tweede exemplaar dat hier te fotograferen is.

De eerste Klapekster werd te grazen genomen door een wilde Havik als
ik het goed heb. In ieder geval werd de goed getrainde Klapekster geslagen
door een wilde Roofvogel.
Het duurde even voordat ze een tweede jonge Klapekster toe konden
voegen aan de groep vogels en dan nog de training.

Maar zo'n plaatje als hierboven is natuurlijk wel prachtig om te maken.

Klapekster

Een andere niet Roofvogel is de Hop.

Hop

De Hop is er alweer een aantal jaren en ook een beetje een eigenwijze vogel.
Hij laat zich graag trakteren op Meelwormen en dat betekent een paar keer
een aantal meters vliegen naar de plek waar een Meelworm wordt neergelegd.

Dan lijkt het simpel om even een mooi vliegbeeld te maken,
maar dat valt nog vies tegen.
Er staan namelijk nog 14 mensen en de Hop vliegt heel snel
naar die Meelworm toe.
Gelukkig laat Gerard de Hop meerdere malen zijn kunstje doen,
totdat iedereen tevreden is.
Tsja, romantischer kan ik het niet maken he.
Het is gewoon niets anders dan vogels een kunstje laten doen.

Hop

Is dit niets voor jou, dan heb je hier verder niets te zoeken.
Zo simpel is het eigenlijk.
Het is in ieder geval duidelijk dat Gerard erg gesteld is op zijn vogels.
Tuurlijk probeert hij ze iets te laten doen, maar laten ze duidelijk
blijken dat ze er op dat moment geen zin in hebben,
dan hebben de fotografen pech gehad en verdwijnt de vogel van de setting.

Hop

De Hop is op zijn mooist, wanneer de vogel zijn kopveren laat zien.
Dat doet de vogel alleen in bepaalde situaties en dan
is het snel reageren voor iedereen.

Vorig jaar heeft de Hop nakomelingen gekregen en dat geeft weer nieuwe mogelijkheden,

Hoppen

Maar is het al lastig om 1 vogel iets te laten doen,
met z'n tweetjes is dat een nog grotere opgave.
Bovenstaande foto is nou niet helemaal super,
maar ik wilde laten zien wat je kunt verwachten en
hier kreeg ik echt maar 1 kans.

Scharrelaar

Ook de Scharrelaar is een lastige klant en wispelturig.
Ik heb een keer meegemaakt, dat de vogel 3x een seconde
op een tak wilde gaan zitten en er toen vandoor ging en
in bovenstaand geval bleef de vogel langdurig poseren.

De vogels zijn een beetje te sturen, maar je kunt ze toch niet echt dwingen.

Kraanvogel in de mist

Maar er zijn meer verrassende vogels bij de Valk.
Zo is daar een Uilnachtzwaluw, Kookaburra, Roodkuiftoerako en een Raaf.
In de eerste drie was ik niet echt geïnteresseerd en 
daarom hiervan nu geen foto's

Raaf

De Raaf daarentegen was voor mij wel interessant.
Dit was een jong exemplaar en inmiddels is de Raaf niet meer te zien bij de Valk.
Helaas.

De Roofvogels

Amerikaanse Zeearend

Er zijn diverse soorten Zeearenden bij de Valk.
De Stellers Zeearend komt niet voor in dit blog en (hoewel geen Zeearend)
ook geen foto's van Afrikaanse Visarend in dit bericht.

Hertog, de Amerikaanse Zeearend, staat de fotografen soms al op te wachten,
wanneer ze arriveren. Een imposante vogel met prachtige witte kopveren.

Amerikaanse Zeearend

Europese Zeearend

Minstens zo imposant is zijn Europese neef:
De Europese Zeearend, ook wel de Vliegende Deur genoemd.

Vaak is deze vogel de afsluiter van een sessie.
De vogel vliegt (soms na lang wachten) naar de overkant van de plas
en gaat daar in een boom zitten.
Er wordt een prooi in het water gegooid en dan is het ook direct actie.
Het is altijd een éénmalige kans, dus dien je het standpunt bewust te kiezen.
Geen tweede kans en dus goed opletten waar de prooi in het water komt.

Of je gaat in de aanvliegroute van de Zeearend staan en dat betekent
het kleine schuurtje in je rug of je maakt de foto van de zijkant en
dat betekent dat je de boerderij aan je linkerkant hebt.

Europese Zeearend

Steenarend

Nog zo'n kanjer is de Steenarend.

Steenarend

Er worden ook prooi-sessies gepland.
Tijdens die sessies wordt er echte prooien gevoerd,
Een deel zal road-kill zijn, maar ik vermoed dat er prooien gevoerd worden,
die bij een jager vandaan komen.
In principe is het niet veel anders dan wanneer er een dode duif of kwartel
vastgemaakt wordt bij een vogelhut om een Roofvogel te lokken.

Een Steenarend kan zich prachtig oprichten en groot maken,
wanneer er een concurrent in de buurt is om de prooi af te pakken.

Vale Gier

Een vogel die niet zo vaak op de setting komt is de Vale Gier.
Ik denk dat dit de vogel is met de grootste spanwijdte bij de Valk.
Een enorm dier en het is erg grappig om te zien hoe de
Gier achter Gerard aanhobbelt.

Havik

Voor mij is de Havik 1 van de mooiste Roofvogels van ons land.
De kracht en agressie die van de vogel afstraalt is magisch.

Havik

Vele malen heb ik een Havik vanuit een fotohut kunnen fotograferen,
maar een vliegbeeld is erg lastig met mijn apparatuur.
Helemaal wanneer de aanvliegroute altijd weer net even anders is.

In een bos is het ook altijd lastig om een snelle sluitertijd te krijgen,
maar bij de Valk is dat niet zo'n groot probleem.
Het is dan meer dat je op de juiste plek moet gaan staan,
om een vliegbeeld te kunnen maken.

Havik

Een beetje een kitscherig beeld natuurlijk, maar het zou
wel een natuurlijke prooi kunnen zijn
Het bedje van mos maakt het wel een gekunsteld beeld.

Giervalk

Wat is een Valkenier zonder Valken?
Bij de Valk kun je verschillende soorten bewonderen.
De Giervalk is de grootste en het is bijna
ondoenlijk om hem in de vlucht te fotograferen.
Als het lukt is het echt een lucky shot.

HIerboven een foto van een zuivere Giervalk en
hieronder een kruising van de Giervalk met een Sakervalk.

Giervalk (kruising met Sakervalk)

Andere aanwezige Valken,  maar geen foto daarvan in dit bericht, zijn:
de Sakervalk, de Amerikaanse Torenvalk en de Slechtvalk.

Arendbuizerd

De Arendbuizerd is 1 van de verschillende soorten Buizerds.
Verder is hier de gewone Buizerd en de Woestijnbuizerd te fotograferen.

Echt een enorme variatie aan soorten en er komt vaak een nieuwe soort bij.
In  2025 is daar opeens een Sperwer en pas geleden is er
een jonge Zwarte Wouw toegevoegd.

Rode Wouw

De vogel waar ik vaak om vraag (buiten de Kerkuil) is de Rode Wouw.
Sowieso een prachtige vogel, maar de ene helft van
het paartje Rode Wouwen heeft een geweldig mooie koptekening.



Rode Wouw

De Rode Wouw is iets makkelijker in de vlucht te fotograferen dan de Giervalk,
maar waar de Giervalk lastig te fotograferen is vanwege de snelheid,
is de Rode Wouw een lastige vanwege de wendbaarheid.

Rode Wouw

De uitdaging bij de Rode Wouw is om haar recht van voren te fotograferen
en daarmee de magische blik en de mooie koptekening te vangen.
Eén van de mooiste vogels die je kunt fotograferen bij de Valk.

Met de Rode Wouw eindigt ook dit bericht over deze plek in Lunteren.
De hoeveelheid en verscheidenheid aan soorten is enorm en ik
weet zeker dat ik er vast een paar vergeten ben bij het opnoemen van alle soorten.
De Watervogels in de plas heb ik namelijk niet eens genoemd.

Een plek waar ik in 2026 vast weer een bezoekje ga brengen.

In een volgend blog aandacht voor:

De Baardman

Tot de volgende keer,
René

http://blogging.nitecruzr.net/2013/03/the-lightbox-image-display-option.html