"Als je ergens niet bent, ben je óf te vroeg, óf te laat."

Wijlen Johan Cruijff (r.i.p.)

zaterdag 10 oktober 2026

Boshut Sallandse Heuvelrug

 

Reegeit

De fotohut Sallandse Heuvelrug is de tweede hut die Arjan Troost creëerde.
Toen ik hoorde, dat deze hut moet verdwijnen, ging ik direct kijken of
er ergens nog een plekje vrij was. Dit is namelijk een fotohut zoals een fotohut moet zijn.
Tegenwoordig komen er steeds meer hutten bij, die vaak zeer teleurstellende resultaten
opleveren. Deze fotohut ligt aan de rand van een gemengd bos en aan de rand
van een maisakker ergens op de Sallandse Heuvelrug.
Omdat er loof- en dennenbomen staan en ook nog eens een landbouwakker,
kun je echt alles verwachten.
Daar komt bij dat de setting ook nog eens op een grote, half open plek ligt en
je dus meestal voldoende licht tot je beschikking hebt.

De setting rondom de vijver is expres sober gehouden en er steken dus
niet overal stokken over de vijver of staan er stronken in de weg.
De vijver heeft verschillende dieptes en de meest ondiepe gedeeltes
liggen aan de kunt van de hut.
Badderende vogels kun je dus makkelijk met 200mm fotograferen.
De vijver heeft een open einde en dat creëert een mooie
oneindige achtergrond, wanneer een vogel in het midden gaat badderen.

Sperwer

Het enige "nadeel" is dat je van achter glas fotografeert.
Het is wel heel duur en goed glas, zodat je niet al teveel licht verliest.
Rechtuit fotograferen is dan ook geen probleem, maar zodra je schuin fotografeert,
is de kans op geest-randjes rondom de vogels.
Aan de andere kant ben je zo goed als onzichtbaar voor de meeste dieren en
dat heeft mij hier al mooie ontmoetingen opgeleverd.
De dieren zien je lenzen namelijk niet bewegen en dat is wel vaak het
geval wanneer je door camouflagedoek heen fotografeert.
Beweeg je de lens dan net even te enthousiast, dan is bv een Havik of Zwarte Specht 
direct gevlogen en zie je ze niet meer terug.

Eekhoorn in een cirkel

Omdat de achterkant van de vijver geen mosrand heeft, maar het water daar over de rand stroomt
en via een gesloten circuit weer terug de vijver in gepompt wordt, kun je fraaie 
spiegelingen krijgen. Ik leg altijd wat Hazelnoten op die grens en hoop dat de Eekhoorns
ze ontdekken. Dan moet je wel snel zijn, want het is hit en run wat ze doen.

Soms blijven ze eventjes zitten en krijg je wat meer tijd om een goed compositie te maken.

Alien/Eekhoorn

Wanneer de Eekhoorns net achter de op poten staande waterbak scharrelen,
zie je die leuke pluimstaart er net bovenuit steken.
Wanneer er, door stom toeval, verschillende elementen op het juiste moment samenkomen,
dan krijg je een humoristische foto.
Ik had overigens op meerdere plekken wat Hazelnoten in het water gelegd en die
waren door de stroming allemaal naar de rand gestroomd.
Links en rechts lagen dus nog wat noten en die heb ik voor het effect weggepoetst.
Maar de twee overgebleven noten lagen op de manier, zoals te zien is op de foto.

Maar goed, laten we bij het begin beginnen.

Nadat ik over het sluiten van deze hut hoorde, begon ik de site van
Arjan Troost in de gaten te houden of er een plekje vrij zou komen
in deze hut. Mensen boeken hier vaak een jaar van te voren en zodra
die datum dichterbij komt, merkt men dat het af en toe toch niet zo goed uitkomt.

Zo ook deze keer.
Medio augustus zie ik opeens dat de datum 26 augustus vrijgekomen is.
Gauwe even de voorspellingen checken en die zien er betrekkelijk goed uit.
Snel vastgelegd en naar mate de dag dichterbij kwam, werden de voorspellingen 
slechter en slechter. Zelfs met regen en donker weer zou ik mij hier wel kunnen vermaken,
maar dat is toch een stuk minder leuk.
Wanneer ik op de 25ste weer naar de voorspellingen kijk,
zie ik wat opklaringen en pas in de middag komen de regenbuien.

Dus extra vroeg op en vooral genieten van de droge uurtjes in de ochtend.

Gaai

Ik installeer altijd eerst de camera's en begin dan pas met voeren en het eventueel inrichten
van de setting voor de hut. Een extra takje hier, een likje pindakaas daar en 
vooral ook de delen waar je verwacht dat gebadderd gaat worden, gen voer strooien.

Veel kleinere zangvogeltjes laten zich snel weg jagen door op eten beluste Koolmezen.

Gaai

Meestal heb ik het niet op Gaaien.
Ze schrokken al het eten op en houden de kleinere vogels op afstand.
Maar als er eentje in bad gaat en het licht is nog lekker zacht,
dan is het wat anders.

Vooral wanneer ze dan ook nog hun mooie kuif opzetten.

Het uitdagende aan deze hut is omgaan met de lichtomstandigheden.
Omdat de hut op een behoorlijk grote half-open plek ligt, verandert het licht
ieder uur. 
Ook blijkt dat de weersvoorspelling er weer eens een keertje naast zit.
In de ochtend half bewolkt en in de middag regelmatig volop zon.
Dat eerste is heerlijk om in te fotograferen, het tweede een stuk minder.

Eekhoorn

Half bewolkt weer betekent regelmatig zacht licht.
Mooie lichte kleuren en vaak ook pasteltinten.
Dat zijn de mooiste plaatjes.

Eekhoorn

Maar veel zonlicht zorgt aan de andere kant voor mooie spiegelingen en
bij dieren zonder witte delen heb je toch geen last van uitgebeten wit.
Vaak alleen grote contracten.

Gaai

Maar met flink wat zonlicht kun je ook leuk spelen met de belichting.
Wanneer het onderwerp in het zonlicht zit en de achtergrond in de schaduw,
kun je mooie plaatjes maken, waarin het lijkt dat je onderwerp in een spotlight zit.

Gaai

Het is alleen een kunst om het moment te herkennen.
Normaal fotografeer ik nooit een Gaai,,
maar op deze dag moest ik wel.
Gewoon omdat de omstandigheden zo fijn waren.

En dat is natuurlijk ook het gevolg van de ligging van de hut.
Een boshut is meestal toch wat donker vanwege de vele en hoge begroeiing.

Omdat ik weet dat je in deze hut op alles voorbereid moet zijn,
heb ik drie verschillende lenzen bij mij.
Een camera met een 400mm en één met een 300mm lens staan op een statief
en een derde camera is voorzien van een 80-200mm f2.8 lens.
Ik had er al eentje van Sony, maar ik was niet zo tevreden over de scherpte.
Daarom was ik al een tijdje op jacht naar een exemplaar van Minolta op marktplaats,
maar mensen vroegen altijd de hoofdprijs.
Tot ik er begin augustus eentje kon kopen voor een lekker prijsje.
Die kon ik nu mooi uitproberen.

Reegeit

In de  vroege ochtend dacht ik in de verte een Ree te zien, maar het was te ver weg en het
dier was te snel weer verder gelopen, dat ik geen zekerheid had.
Aan het begin van de middag zag ik weer iets in de verte rondscharrelen.

Deze keer kwam het dier tergend langzaam dichterbij en zag ik al snel dat het een Reegeit was.
Steeds een stukje verder mijn richting op, zo nu en dan verdwijnend tussen de struiken.
Doodstil zat ik in de hut, want je wilt geen geluid maken of misschien kan zo'n
dier toch beweging zien door het spiegelglas.

Wanneer de Reegeit weer even uit mijn zicht verdwenen is, pak ik snel de camera
met de nieuwe 80-200mm lens en wacht in spanning af.
Langzaam verschijnt ze in beeld en neem ik de eerste foto's.
De Reegeit weet dat er iets geluid maakt en vertrouwd het niet helemaal.
Ze neemt de situatie in zich op en besluit te vertrekken.
Helaas.

Nou heb ik weleens vaker een Ree bij een hut gehad, maar het was altijd maar eventjes
en het dier rook vaak onraad omdat het dan toch de lens ziet bewegen,
die door het camouflagedoek steekt.
Maar nu zit ik achter glas en hoopte ik dat ze wat langer zichtbaar bleef.

Reegeit

Na een minuut of 5 geef ik het op en leg mijn camera met zoomlens naast mij neer en
neem weer plaats achter de camera met 300 mm lens op statief.
Ik zit nog geen twee minuten en de Reegeit komt toch weer mijn kant op.
Ze accepteert het geluid uit de hut en begint lekker te eten.

Maar ik durf niet mijn andere camera weer te pakken en ben dus aangewezen
op mijn 300mm lens en krijg daardoor het dier niet helemaal op de foto.

En dan gebeurt waar ik op gehoopt had.

Reegeit

De Reegeit loopt behoedzaam naar de vijver, kijkt nog even om haar heen en
begint dan te drinken.

Reegeit

Dan blijkt wat het voordeel kan zijn van een zoomlens.
Omdat deze oude top lens van Minolta f2.8 heeft over het hele bereik,
is het een mooie aanvulling op mijn 300 en 400 mm primelenzen (ook oude Minolta lenzen).
Het nadeel van deze lenzen is dat ze wel wat luidruchtig kunnen zijn,
maar ik heb nooit gemerkt dat dieren ervan schrikken.
Het voordeel is dat je ze voor een prikkie op de kop kunt tikken op bv Marktplaats
en ze zijn stevig gebouwd, dus kunnen tegen een stootje.
Ik ben in ieder geval zeer blij met mijn drie lenzen en het weerhoudt mij
ook een beetje op op een nieuwer model camera over te stappen.
Want dan moet ik ook in lenzen investeren en wordt het een dure grap.
Voorlopig red ik mij nog prima met mijn spullen.

Reegeit

Wanneer ik thuis de foto's bekijk, kan ik niet anders dan zeer tevreden zijn
met mijn nieuwe aanwinst. De Sony G-lens 70-200mm f2.8 presteerde toch 
een stuk minder dan de Minolta.

Reegeit

Nadat de Reegeit haar dorst heeft gelest, wandelt ze op haar dooie gemak
via de achterkant van de vijver het bos in.
Dit zijn de momenten waarom ik altijd graag naar hutten ga.
Tuurlijk kun je dit soort dieren in de vrije natuur fotograferen,
maar niet op deze manier.

Heerlijk vind ik het om ontspannen in mijn stoeltje te zitten en
achteruit leunend kijkend naar de drukte rondom de vijver.
Hoewel de gewone soorten zoals Koolmees, Pimpelmees, Vink, Roodborst,
Boomklever en Grote Bonte Specht de boventoon voeren,
vind ik het toch heel leuk om daar naar te kijken.

De kunst is om toch een beetje geconcentreerd te blijven en
de "specialere" soorten eruit te pikken.

Ik moet toegeven dat ik de eerste keer dat zo'n soort (als het een klein zangvogeltje betreft)
voor de hut komt, ik ze meestal net te laat opmerk.
Maar dan ben ik wel direct gefocust en neem geconcentreerd plaats achter de camera.

Sperwer

Maar er zijn ook momenten dat je automatisch getriggerd wordt.
Wanneer al het kleine grut in paniek opvliegt of het langere tijd stil is,
dan weet je dat er een roofvogel in de buurt is.

Een roofvogel blijft vaak buiten beeld zitten en neemt de situatie in zich op
en pas wanneer de vogel het veilig vindt, komt deze richting de vijver.

Nou had ik al een paar keer een fly-by gehad van een Sperwer,
maar deze greep iedere keer mis.
Ik wist dus dat er eentje in de omgeving was,
maar het is toch even een geluksmomentje wanneer zo'n vogel
even mooi op een tak gaat zitten.
Meestal plffen ze direct in het water,
maar deze Sperwer keek eerst om diverse plekken de kat uit de boom.

Sperwer

Grappig was om te zien dat de verschillende soorten dieren
anders omgaan met de aanwezigheid van een Sperwer.
Al het kleine spul blijft weg.
Die weten echt wel dat ze het hoofdvoedsel zijn van de Sperwer.
Gaaien proberen Sperwers meestal weg te jagen.
Een Ekster trekt zich echt helemaal niets aan van een Sperwer en
blijft gewoon zijn ding doen.
En ook de Eekhoorn trok zich echt helemaal niets aan van de Sperwer.

Eekhoorn

In een andere hut waar Haviken zich vaak laten zien,
zijn de Eekhoorns veel voorzichtiger.
Dan komen ze pas weer tevoorschijn wanneer de Havik zit te eten.

Maar nu niets van dat soort voorzichtigheid.
De Eekhoorns deden net of de Sperwer er niet was.
Heel opvallend vond ik dat.

Eekhoorn

Ik heb tientallen foto's gemaakt van de Eekhoorn op de rand van de vijver,
maar bovenstaande vond ikzelf een van de mooiste.

Sperwer

Na een tijdje denkt de Sperwer dat het wel veilig is om een bad te nemen,
maar eerst met een tussenstop op de mosrand.

Sperwer

Na een paar minuten springt de vogel alsnog in het water,
maar het komt nog steeds niet van badderen.
Eerst wordt er een beetje ruzie gemaakt met een Ekster en een Eekhoorn
die op zoek is naar Hazelnoten.

Na een uitgebreid bad gaat de Sperwer er weer vandoor en kunnen we
verder gaan waar we gebleven waren.
De kleine zangvogeltjes zijn snel weer terug en vallen aan op
de bakjes met gepelde zonnebloempitten.

De Hazelnoten beginnen op te raken en wanneer een Eekhoorn er weer eentje
gevonden heeft en er mee richting het bos rent om deze te begraven,
besluit ik om even snel wat voer bij te vullen en weer wat noten te strooien.

Kuifmees

Zoals ik al eerder schreef, kun je bij deze hut van alles verwachten.
Omdat de plek op de grens ligt van een gemengd bos en een maisakker,
is de kans op alle Mezensoorten erg groot.

Nou stikt het meestal bij iedere boshut van de Kool- en Pimpelmezen en die
zijn dan niet zo interessant. Alhoewel de aanwezigheid van veel van deze vogeltjes,
de kans op een jagende Sperwer heel groot maakt.

Maar bij deze hut is ook de kans op Kuif- en Staartmees erg groot.
Die laatste zeker wanneer het wat langer droog en warm is.

Kuifmees

Kuifmezen zijn lastig om te fotograferen, omdat ze zo bewegelijk en angstig zijn.
Een Koolmees hoeft maar zijn richting op te kijken en de Kuifmees is al weer weg.
Bij het eerste bezoek van een Kuifmees ben ik altijd te laat met afdrukken.
Vanwege zijn kleuren valt de Kuifmees al niet zo op en ze duiken meestal pas
later op de dag op en dan wordt ik altijd toch weer verrast.

Die eerste keer dat de Kuifmees zich laat zien, is het vogeltje ook meestal
weer heel snel verdwenen.
Maar dat zorgt wel direct voor focus bij mij.
Wanneer de Kuifmees zich dan weer laat zien, is het hopen dat
de vogel eventjes 3 seconden op een mooi plekje blijft zitten.
Eén seconde om de camera te richten, één seconde om scherp te stellen en
de derde seconde om een paar foto's te schieten.

Staartmees

Zijn neefje, de Staartmees, is ook zo'n lastige klant, maar op een andere manier dan de Kuifmees.
Omdat de Kuifmees zowel voor het eten als het water komt, heb je vaak meerdere kansen.
Mijn ervaring bij de fotohutten is, dat de Staartmees bijna altijd alleen voor het water komt.
Dat betekent dus even badderen en weer weg en niet meer terugkomen.

Je krijgt dus minder kansen op een foto.

Aan de andere kant is het zo dat Kuifmezen meestal alleen komen en dat
Staartmezen in groepjes komen.
Dat laatste betekent dat er vaak 1 of 2 zijn die op hun beurt wachten of
de kat een beetje uit de boom kijken.

Staartmees

Dat zorgt net voor genoeg tijd, om dit bewegelijke vogeltje te fotograferen.
Maar je moet wederom toch wel snel reageren.
Gelukkig laten ze meestal horen dat ze eraan komen met hun herkenbare roepje.

Staartmees

Omdat het een groepje van 6 exemplaren is, krijg ik gedurende een minuut of 2 meerdere
kansen. Maar ook Staartmezen zijn erg bewegelijk en dat betekent snel reageren,
wanneer er ergens 1 landt. Want ze zijn zo weer weg.

Staartmees

En dan is het soms snel switchen van de ene kant van de vijver naar de andere.
Dan is het fijn dat je achter glas zit, want de vogels worden niet
opgeschrikt door een snel van rechts naar links zwenkende lens.

Kuifmees

Lastiger wordt het wanneer je dan ook een Kuifmees zit vliegen en
plaats nemen op een wat donkerder plekje weer aan de andere kant van de vijver.

Kuifmees

Omdat ik denk dat ik de Staartmezen er wel prima op heb staan, toch maar de
camera gericht op het Kuifmeesje en die is er na drie of vier foto's
alweer snel vandoor.
Het fotograferen vanuit een hut is niet altijd rustgevend ;-)

Staartmees

Wanneer het groepje Staartmezen klaar is met badderen verdwijnen ze weer en
zie ik ze de rest van de dag niet meer terug.

De Staartmees is (net als de Buidelmees en de Baardman) geen echte Mees.
Het zijn verre familieleden, maar vooral de Staartmees wordt door de
meeste mensen wel als een Mees geteld.

Appelvink

Van veel soorten is het eind augustus al lastig om te zien of het om een jonge vogel 
of een volwassen exemplaar gaat. Maar er zijn ook genoeg soorten waar het nog wel goed te zien is.
Zoals bij bovenstaande Appelvink of de jonge Grote Bonte Specht,
 die hieronder een plekje heeft gekregen

Grote Bonte Specht

Uiteraard heb ik gedurende de dag ook heel veel "gewone" soorten voor de hut
gezien, maar heb ik niet de moeite genomen om er een foto van te maken.
Wanneer je namelijk druk bent met de "gewone" en misschien niet zo spannende soorten,
dan kun je net dat ene moment missen.

Jammer dat deze hut gaat verdwijnen.
Hoewel het best een eind rijden is, blijft het de moeite waard 
om die reis zo nu en dan te ondernemen.

In een volgend blog krijgt de volgende vogel volop aandacht:

De Watersnip

Tot de volgende keer,
René

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

http://blogging.nitecruzr.net/2013/03/the-lightbox-image-display-option.html